Drie jaar na de tragedie van Pylos blijft dodelijk geweld aanhouden in Griekenland.
Drie jaar nadat bij de schipbreuk voor Pylos 600 mensen om het leven kwamen, sterven nog steeds mensen op zee door politieke inertie.
“Ik herinner me nog heel goed de boot die op ons afkwam,” vertelde een mannelijke overlevende in april 2026. “Ik zag de Griekse vlag en een grijze boot met twee witte strepen. Er waren in totaal vier mannen.”
“Ze bliezen een kleine reddingsboot op die maximaal tien mensen kon dragen en gooiden drie mensen er meteen in. Ik viel eerst in zee, naast de motor van het grote schip, dat me naar zich toe trok, en ik droeg geen reddingsvest. De mannen met bivakmutsen keken naar me en lachten terwijl ik aan het verdrinken was.
De mensen die al in de opblaasbare boot zaten, hebben me vastgegrepen en geholpen."
“We stapten in de reddingsboot, die al vol water stond omdat we met 26 waren. Een snelle motorboot kwam met hoge snelheid op ons af, maakte een touw vast en begon ons voort te slepen. Tegelijk sloegen ze ons met een metalen staaf, zonder te kijken waar ze raakten. Eén man brak zijn arm en een ander liep een hoofdwonde op.
“Ze lieten ons achter op volle zee. We riepen om hulp en zij zeiden: ‘Tot ziens’.”
Pylos was geen alleenstaande tragedie. Ook vandaag sterven mensen op zee door opzettelijk geweld en het afschrikkingsbeleid van autoriteiten.
“Dit gebeurt op Europese bodem, in een land dat internationale mensenrechtenverdragen heeft ondertekend, terwijl er geen verantwoording wordt afgelegd,” zegt Sophie Baylac, countrycoördinator van AZG in Griekenland.
Het EU-pact inzake migratie en asiel, met zijn logica van afschrikking, draagt evenmin bij tot het aanpakken van het geweld aan de Europese buitengrenzen.
De AZG-teams op de Griekse eilanden Lesbos en Samos blijven zorg verlenen aan mensen die geweld op zee hebben meegemaakt. Het is vandaag minder zichtbaar, maar geweld blijft de realiteit aan de grenzen van Griekenland en Europa. Routes veranderen, aankomsten schommelen en de media-aandacht verschuift, maar de menselijke tol blijft.
“Tussen juli 2023 en juni 2026 hebben we op Lesbos meer dan 16.000 mensen geholpen, van de 26.000 die op de eilanden aankwamen. Alleen al in oktober 2025 begeleidden we overlevenden van drie schipbreuken. Onze teams voerden individuele consultaties uit bij mannen en vrouwen met fysieke en psychologische trauma’s en letsels die wijzen op gevaarlijke overtochten en gewelddadige onderscheppingen. Veel patiënten hadden bijkomende medische zorg nodig, anderen moesten met spoed per ambulance worden afgevoerd,” vervolgt Sophie Baylac.
“Een groep mensen probeerde ons te laten verdrinken door rondjes te varen en ze gebruikten drones,” vertelde een overlevende.
“Ze kleedden ons uit, namen onze telefoons en tassen af en gooiden die in zee. Het waren jonge mannen die schreeuwden, ons met stokken sloegen en foto’s en video’s van ons namen. Daarna maakten ze onze motor kapot en gooiden een plastic bak in zee. Ze duwden ons in die bak en lieten ons achter. Van de 25 mensen kon er maar één zwemmen.”
Onze patiënten vertellen over herhaalde pogingen om over te steken, slagen, pushbacks, bedreigingen, vernedering, vermiste familieleden en het achterlaten op zee. De angst en het trauma stoppen niet wanneer ze land bereiken: voortdurende onzekerheid en beperkte toegang tot hulp leiden tot blijvende psychische klachten.
“Op een afstand kwam een groot schip met felle schijnwerpers op ons af. Ze stopten niet en zeiden niets. We waren dicht bij de kust en hadden nog ongeveer tien minuten nodig. Het schip vertrok en daarna verscheen een snelle motorboot met drie mensen. Ze begonnen rond ons te varen en maakten golven, waardoor we moesten stoppen.
“Daarna zeiden ze: ‘Rustig, oké, Griekenland’ Eén van hen sprong in onze boot en nam het roer over, terwijl hij bleef herhalen: ‘Oké, Griekenland.’ Vervolgens begon hij plotselinge manoeuvres te maken. De vrouwen raakten in paniek, schreeuwden en smeekten in het Engels om hulp, maar hij antwoordde: ‘Fuck you, geen Griekenland,’ terwijl hij vaart maakte. De motorboot duwde en ramde ons van achteren. Hij bleef ongeveer een uur varen tot we in een gebied met hoge golven kwamen. Waar wij zeven uur over deden, legde hij af in één uur. Daarna stopte hij, beschadigde de motor en maakte met een scherp voorwerp een gat in de boot,” vertelde een mannelijke overlevende.
In januari 2025 bevestigde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat Griekenland systematisch pushbacks naar Turkije uitvoert. Een rapport van het Bureau voor Grondrechten van Frontex wees op een breder patroon van manoeuvres door de Griekse kustwacht die levens in gevaar brengen. Dit zijn geen uitzonderingen, maar terugkerende gevolgen van het huidige afschrikkingsbeleid op zee.
Een mannelijke overlevende vertelde in maart 2026:
“We zaten ’s nachts in een kleine boot toen we een groot schip van de Griekse kustwacht zagen. Ze schenen fel licht op ons en gaven aan dat we moesten stoppen. Het grote schip begon rondjes te varen om ons terug te duwen.
“Ze lieten een kleinere, snellere boot te water met vier mensen aan boord. Ze droegen maskers, enkel hun ogen en neus waren zichtbaar, en spraken Engels. Ze sloegen op onze motor met iets dat leek op een speer of harpoen, waarna de boot begon te zinken. Ze sloegen opnieuw en de boot brak in tweeën. Ik had geen reddingsvest.
“Ze duwden ons en maakten golven. Ik probeerde op het grote schip te klimmen, maar iemand van de kleine boot sloeg me. Mensen schreeuwden en verdronken. Ik probeerde anderen te redden door hen omhoog te trekken. De vrouw die stierf was achter mij en trok me aan mijn nek omdat ze verdronk. Ik vroeg haar me los te laten omdat ik geen reddingsvest had, maar zij ook niet — en ze verdronk.”
Drie jaar na Pylos gaat het geweld op zee door, terwijl er een oorverdovende stilte heerst en het lijden genormaliseerd raakt.
“Het willekeurige, brute geweld en de gevaarlijke onderscheppingspraktijken op zee moeten stoppen. Overheden zouden geen boten mogen laten zinken” besluit Sophie Baylac.